Trong thành phố, cách đi lại nào "sạch" nhất?




 
  Ô nhiễm trong các thành phố lớn trên thế giới ngày càng trở nên nghiêm trọng làm cho người dân lo sợ và cảm thấy bất lực. Từ mấy năm nay, các phương tiện truyền thông từng giờ từng phút thông báo mức độ ô nhiễm và nó thường xuyên rất cao, gấp mấy lần so với mức độ an toàn. Khi thời tiết ít mưa và không có gió, ô nhiễm tăng độ ngột khiến một số chính quyền phải áp dụng giải pháp khẩn cấp để giảm lại ô nhiễm.

Vì vậy, một câu hỏi cụ thể là: khi đi xe ô-tô, xe buýt, tàu ngầm, xe máy, xe đạp hay đi bộ, cách đi lại nào là "sạch" nhất ? Câu trả lời rất ngạc nhiên!

Người đi xe ô-tô

Người trong xe ô-tô là những người bị ô nhiễm ảnh hưởng nhiều nhất. Đều đó dễ hiểu khi biết rằng không gian xe ô-tô rất nhỏ và người lái xe ít khi mở cửa sổ vì trời nóng và bật điều hòa. Không khí càng vào xe qua máy thông gió và điều hòa, ô nhiễm càng được tích lũy. Bà Geraldine Le Nir, kỹ sư nghiên cứu tại cơ quan kiểm tra không khí ở Paris, Pháp (AIRPARIF) tuyên bố: “Không phải ô tô bảo vệ con người khỏi ô nhiễm không khí bên ngoài, mà nó tích trữ ô nhiễm”. Kết luận này càng đúng khi các xe đi chậm chạp trong lúc ùn tắc gia thông. Cơ quan ORAMIP (cơ quan Nghiên Cứu không khí tại vùng miền nam nước Pháp) cho biết: “Tỷ lệ NO2( Nitơ dioxid) trong xe hơi cao hơn so với tỷ lệ NO2 dọc các trục đường chính.


     Xe buýt và tàu ngầm

Ô nhiễm trong các xe buýt gần giống với ô nhiễm trong xe hơi. Nó vào xe buýt mỗi lần mở cửa và được tích lũy. Trong các thành phố lớn xe công cộng thường có làn đường riêng, không khí trong xe buýt tốt hơn. Cơ quan AIRPARIF cho biết tỉ lệ ô nhiễm giảm 30% trên đường dành cho xe buýt.

Trong tàu ngầm có cùng loài chất ô nhiễm so với bên ngoài. Ô nhiễm vào tàu ngầm bởi các cửa sổ, hành lang, ống thông gió. Dù tỷ lệ NO2 ít hơn bên ngoài nhưng tỷ lệ hạt mịn cao hơn do không gian kín, sự di chuyển và sinh ra từ ma sát đường ray. Nồng độ ô nhiễm trên sân ga là 500 ug/m3, trong khi đó nồng độ an toàn theo Tổ chức Y tế Thế gới là 25 ug/m3 !

    Đi bộ và đạp xe

Cuối cùng, phương cách di chuyển ít ảnh hưởng nhất đến người đi lại là việc đi bộ và xe đạp. Lý do là vì người di chuyển trong không gian mở. Đồng thời, ô nhiễm giảm nhanh khi đi đường dành cho xe đạp và đi bộ xa các trục đường lớn. Theo cơ quan ORAMIP, “ô nhiễm có thể cao trong một khoảng thời gian nào đó nhưng không có hiện tượng tích trữ trong không gian mở”. Theo một nghiên cứu của cơ quan AIRPARIF, tỉ lệ ô nhiễm giảm ½ trên đường dành cho xe đạp. Tất nhiên, nếu đi xe đạp, nên đạp xe bình thường để tránh thở mạnh quá và hít chất gây ô nhiễm nhiều hơn.

Một cuộc nghiên cứu khác tại thủ đô Luân Đôn, Anh Quốc, cũng kết luận như trên: ngưới lái xe tiếp xúc với ô nhiễm cao hơn gấp 3,5 lần người đi bộ, gấp 5 lần so với người đi đạp xe và 2,5 lần so với người dùng xe buýt. Trong một đường ít xe, người đạp xe tiếp xúc với ô nhiễm thấp hơn 30% so với một đường nhiều xe và người đi bộ ít hơn 4 lần.

 
    Kết luận

Dù chúng ta không thể nế tránh hoàn toàn ô nhiễm không khí lúc di chuyển, chúng ta vẫn có thể giảm nó bằng cách làm hai sự lựa chọn:

⦁    Phương tiện đi lại
⦁    Đường đi

Ở Viêt Nam, dù không có nghiên cứu, khi xem các thông tin trên, chúng ta có thể kết luận rằng việc đi xe máy là "sạch" nhất cho người di chuyển vì đang đi trong không gian mở. Đồng thời, ngưới đó không cần thở mạnh bằng người đi bộ hay đi xe đạp.

Ô nhiễm sẽ có khuynh hướng gia tăng trong tương lai nhưng chúng ta không hoàn toàn bị động. Đây là lúc để tập thói quen suy nghĩ về phương cách tránh tối đa ảnh hưởng của ô nhiễm trong không gian kín lúc di chuyển.