Chảo chống dính: an toàn không?





 

Không thể phủ nhận giá trị thực tiễn của nồi, chảo, nồi cơm và các dụng cụ khác có lớp chống dính. Gần như mỗi gia đình đều có ít nhất một chiếc. Nhà sản xuất hãnh diện quảng cáo rằng nhờ lớp chống dính này, người nấu dùng ít dầu mỡ và bảo vệ sức khỏe của cả gia đình. Đó là điều có lý. Và không cần mất thời gian rửa sạch sẽ.

Tuy nhiên, trong hơn 10 năm qua, vẫn có nhiều tổ chức bảo vệ người tiêu dùng trên thế giới lên tiếng về chất chống dính này. Vậy thì, chất chống dính làm bằng vật liệu nào? Có nguy hiểm khi nấu với các chảo chống dính không? Có sự lựa chọn khác không? Nếu vẫn muốn dùng, nên quan tâm đến điều gì?


     Chất chống dính là gì?

Câu trúc phân tử của chất Teflon. Ảnh: Futura
sciences








Chảo bằng inox





Chảo bằng gang
 
Chất chống dính là một polymer fluoride (tên gọi polytetrafluoroethylen, viết tắt PTFE) được khám phá năm 1938 trong phòng thí nghiệm của công ty DuPont de Nemours tại Mỹ. Chất này được tạo thành từ hợp chất perfluorin và có nhiều tính năng phi thường, trong đó không cho chất nào dính vào.

   Một tranh luận quốc tế
 


Từ nhiều năm nay, diễn ra một cuộc tranh luận về tính an toàn của chất chống dính. Vấn đề tranh luận giữ các chuyên gia liên hệ đến một chất tên perfluorooctanoique axit (PFOA) được dùng trong quá trình sản xuất chất chống dính. Dù còn lại rất ít trong chất chống dính, nhưng nhiều chuyên gia lo về khả năng của PFOA ảnh hưởng đến sức khỏe con người.

Đối với cơ quan Sức khỏe Canada, chất chống dính chỉ nguy hiểm khi nào nó nóng hơn 350 độ C vì tại nhiệt độ này nó bắt đầu phân hủy và thải ra hóa chất. Khi nấu ăn, chảo không bao giờ nóng lên đến nhiệt độ này. Ariel Fenster, giáo sư hóa học của tổ chức cho Khoa học và Xã hội (Trường Đại Học McGill, montreal, Canada) cho biết: “Để có vấn đề, phải quên chảo trên bếp lửa”.

Tuy nhiên, năm 2006, Cơ quan Bảo Vệ Môi Trường của Mỹ (EPA) và công chúng buộc công ty DuPont và 7 nhà sản xuất khác giảm 95%  PFOA trong sản phẩm của họ vào năm 2010 và loại bỏ hẳn vào năm 2015. Từ đó đến nay, các công ty đã tìm chất khác thay thế nhưng các chất mới này cũng bị nghi ngờ ảnh hưởng đến sức khỏe. Cùng năm 2006, Liên Minh Châu Âu liệt kê PFOA trong các chất nguy hiểm cho thai nhi, độc hại khi thở hay ăn với khả năng để lại hậu quả không thể chữa được.

Năm 2007 và 2008, hai cuộc nghiên cứu tại Trường Đại học Hopkins tại TP Baltimore, Mỹ, cho thấy rằng trẻ sơ sinh bị ảnh hưởng bởi chất này trong bụng mẹ, sinh ra với chu vi sọ nhỏ hơn và trọng lượng nhẹ hơn. Năm 2009, một cuộc nghiên cứu khác ở Đan Mạch, cho thấy số tinh trùng ở đàn ông giảm 2,5 lần mức bình thường khi bị nhiễm PFOA. Với tỷ lệ tinh trùng như thế là tỷ lệ của người gần như vô sinh.


     Nên làm gì?
 




Chảo bằng sắt
 


Để thay thế chảo có lớp chống dính, người tiêu dùng có thể mua chảo có lớp bằng sứ.  Nhưng vì là chất tương đối mới, vẫn có nhiều thắc mắc về tính an toàn của chất này. Để làm chảo có lớp sứ, nhà sản xuất dùng kỹ thuật nano, một kỹ thuật đáng lo vì nhiều chất nano đã được xác định có hại cho sức khỏe. Đồng thời, loại lớp sứ tráng sứ này không bền, chỉ từ một đến hai năm. Tuổi thọ ngắn hơn cả lớp chống dính!

Chúng tôi khuyến khích quý vị vẫn dùng chảo bằng sắt, inox hay gang. Hai chất này có vẻ là ít độc hại nhất trong các đồ dùng nấu ăn. Ngày nay, tại thị trường Việt Nam, càng khó tìm chảo như thế có chất lượng tốt. Nên tìm ở các cửa hàng chuyên nhập đồ gia dụng từ nước ngoài. Giá cả thường cao nhưng mình có thể dùng một chảo 10 năm nếu chất lượng cao cấp là 20 năm. So với chảo cần phải thay đổi cứ hai năm một lần, giá cuối cùng không phải cao.

   

Nếu vẫn muốn dùng chảo chống dính, thì sao?

   


Chúng tôi có vài lời đề nghị khi dùng chảo chống dính:

 

 
  • Tránh mua loại rẻ tiền, không rõ nguồn gốc.
  • Thoáng gió khi nấu.
  • Dùng chảo đế dày để nhiệt độ nóng lên từ từ.
  • Không để chảo trên lửa và làm việc khác.
  • Không để chảo trong lò nướng.
  • Dùng chảo để nấu nhanh như trứng, bít-tết thay vì những món ăn phải nấu lâu.
  • Không dùng đũa, muôi bằng sắt để nấu nhưng bằng gỗ.
  • Không lau rửa chảo bằng cách dùng mút cứng hay một chất lau mài mòn.
  • Thay chảo khi bắt đầu bong lớp chống dính hay mất khả năng chống dính (đời chảo chống dính giới hạn khoảng 2 năm).